Wybór odpowiedniego domu opieki: pełen empatii przewodnik dla rodzin

Jedna z najdelikatniejszych decyzji w życiu

Decyzja o tym, czy rodzic lub bliska osoba może potrzebować opieki stacjonarnej, może wiązać się z poczuciem winy, niepewnością i zmęczeniem. Takie uczucia nie oznaczają, że rodzina zawiodła. Warto rozważyć przeprowadzkę, gdy wsparcie w domu przestaje zaspokajać potrzeby danej osoby, ale dom opieki nie jest automatycznie jedynym rozwiązaniem. Zależnie od osoby i lokalnie dostępnych usług możliwe mogą być również dostosowanie mieszkania, opieka z dojazdem lub inne formy mieszkalnictwa ze wsparciem. Starsza osoba powinna uczestniczyć w rozmowie w takim zakresie, w jakim sobie tego życzy i jest w stanie, a jej własne priorytety powinny wyznaczać kierunek dyskusji.

Dom opieki może zapewnić zakwaterowanie i wsparcie, ale zakres usług jest różny. Niektóre placówki oferują opiekę osobistą, a inne zapewniają także opiekę pielęgniarską lub specjalistyczne usługi. Nie zakładaj, że każdy dom opieki może zapewnić całodobową opiekę kliniczną, sprostać określonym potrzebom, które mogą pojawić się w przyszłości, lub zaoferować takie same zajęcia. Zacznij od ustalenia, czego potrzeba obecnie, co może się w rozsądny sposób zmienić i które preferencje są najważniejsze. Jeśli nie wiadomo, jakiego wsparcia potrzeba, pracownik ochrony zdrowia lub opieki społecznej może pomóc wskazać odpowiednie możliwości. Amerykański Narodowy Instytut ds. Starzenia się zaleca uwzględnienie zarówno obecnych, jak i możliwych przyszłych potrzeb, a także życzeń starszej osoby dotyczących posiłków, zajęć, praktyk religijnych i bliskości rodziny.[1]

Sporządź krótką listę potrzeb i preferencji

Zanim zadzwonisz do domów opieki, zapisz najważniejsze potrzeby danej osoby w zakresie wsparcia oraz rzeczy, dzięki którym codzienne życie będzie jej przypominać dotychczasowe. Uwzględnij pomoc w myciu, ubieraniu się, poruszaniu, przyjmowaniu leków lub jedzeniu; potrzeby związane z opieką pielęgniarską lub wsparciem dla osób z zaburzeniami pamięci; dostępność komunikacyjną oraz ułatwienia dla osób z problemami ze słuchem lub wzrokiem; a także sposób organizowania wizyt i reagowania na zmiany stanu zdrowia. Nie próbuj samodzielnie diagnozować potrzeb. Poproś odpowiedniego specjalistę i placówkę o wyjaśnienie, jakiego wsparcia mogą bezpiecznie udzielić.

Następnie oddziel potrzeby od preferencji. Pokój na parterze lub bezprogowy ogród mogą być dla jednej osoby niezbędne, a dla innej po prostu pożądane. Znane potrawy, cichy pokój, preferowana pora wstawania, miejsce kultu religijnego, pobliski przystanek autobusowy lub regularne wizyty konkretnego krewnego mogą mieć ogromne znaczenie. Uwzględnij bezpośrednio życzenia mieszkańca, zamiast opierać się wyłącznie na tym, czego — jak sądzą krewni — może on chcieć. Osoba ma też prawo nie odpowiadać na dane pytanie lub zmienić zdanie.

Jeśli dana osoba wyrazi zgodę, zabierz na wizyty zaufanego krewnego lub rzecznika jej praw. Jedna osoba może słuchać, a druga robić notatki. Zadaj te same podstawowe pytania w każdej placówce, aby później porównać odpowiedzi, zamiast polegać na pamięci. Lokalne służby samorządowe lub środowiskowe zajmujące się opieką mogą wyjaśnić procedury oceny potrzeb i dostępne alternatywy; rozwiązania te różnią się w zależności od kraju i regionu.

Odwiedź placówkę więcej niż raz i przyjrzyj się codziennemu życiu

Zwróć uwagę zarówno na praktyczne szczegóły, jak i na pierwsze wrażenia. Czy budynek jest czysty, ma komfortową temperaturę i jest w dobrym stanie technicznym? Czy osoba korzystająca z wózka inwalidzkiego lub pomocy do chodzenia może poruszać się przez wejście, sypialnię, łazienkę i części wspólne? Czy jest bezpieczna i dostępna przestrzeń na zewnątrz, jeśli ma to znaczenie dla mieszkańca? Czy oznaczenia, oświetlenie i systemy przywoławcze są zrozumiałe i łatwe w użyciu? Zapytaj, jak placówka reaguje, gdy mieszkaniec potrzebuje szybkiej pomocy. Te pytania są bardziej przydatne niż ocenianie domu wyłącznie na podstawie wystroju lub broszury.

Zadawaj konkretne pytania o opiekę i komunikację

Zapytaj, kto ocenia przyszłego mieszkańca przed przyjęciem i jak wspólnie z tą osobą opracowuje się plan opieki. Kto jest główną osobą kontaktową w razie pytań? Jak rodzina jest włączana w opiekę, jeśli mieszkaniec sobie tego życzy? Co się stanie, jeśli potrzeby wzrosną, zwykły plan dnia ulegnie zmianie lub placówka nie będzie już w stanie zapewnić odpowiedniego wsparcia? Poproś o jasne informacje na temat obecności personelu w ciągu dnia, w nocy i w weekendy, szkoleń pracowników oraz postępowania w razie nieobecności personelu lub sytuacji nagłych. Nie zakładaj, że sama liczba pracowników określa jakość opieki.

Zapytaj, jak podawane są leki, organizowane wizyty i przekazywane informacje o chorobie oraz czy transport lub towarzyszenie wiąże się z dodatkową opłatą. Jeśli ważne są: wsparcie dla osób z zaburzeniami pamięci, udogodnienia dla osób z niepełnosprawnością sensoryczną, pomoc w pielęgnacji osobistej lub opieka u kresu życia, zapytaj, co dokładnie jest dostępne i w jakich okolicznościach konieczne byłoby skierowanie gdzie indziej. Zapytaj, jak mieszkańcy lub rodziny mogą zgłaszać zastrzeżenia, kto na nie odpowiada i gdzie można zapoznać się z procedurą składania skarg. Jasna odpowiedź powinna wskazywać konkretny następny krok, a nie zbywać pytanie.

Sprawdź informacje o jakości, opłaty i umowę

Jeśli są dostępne, skorzystaj z oficjalnych informacji inspekcji lub organu nadzorczego właściwego dla danej lokalizacji i przeczytaj najnowszy raport, zamiast polegać wyłącznie na ocenie. Sprawdź datę raportu i to, czy podjęto działania następcze w związku z zastrzeżeniami lub wymaganymi usprawnieniami. W Anglii Komisja ds. Jakości Opieki (Care Quality Commission) publikuje raporty z inspekcji i oceny, a także informacje o zarządzaniu placówką i dane kontaktowe.[3] Inne kraje i regiony mają własne systemy nadzoru, a niektóre informacje mogą nie być bezpośrednio porównywalne. Raport jest jednym ze źródeł informacji, a nie gwarancją przyszłych doświadczeń danej osoby.

Przed podjęciem zobowiązania poproś o pisemne zestawienie opłat. Zapytaj, co obejmuje podstawowa kwota, za które usługi trzeba dopłacić, jak i kiedy mogą zmieniać się opłaty oraz co dzieje się podczas pobytu mieszkańca w szpitalu lub w razie jego wyprowadzki. Zapytaj, czy wymagana jest kaucja i jakie są zasady wypowiedzenia umowy. Zasady finansowania i możliwości uzyskania pomocy publicznej zależą od miejsca zamieszkania danej osoby, dlatego sprawdź je w odpowiednim urzędzie lub u wykwalifikowanego lokalnego doradcy, zamiast zakładać, że dany program ma zastosowanie.

Uważnie przeczytaj umowę, w tym zapisy dotyczące zmiany potrzeb, skarg, rzeczy osobistych i rozwiązania umowy. Poproś o czas na zapoznanie się z dokumentem oraz o pisemne wyjaśnienie niezrozumiałych terminów. Nie podpisuj umowy pod presją. Jeśli jakiś zapis jest niejasny lub może mieć istotne konsekwencje, zasięgnij niezależnej porady na miejscu. Narodowy Instytut ds. Starzenia się wyraźnie zaleca uzyskanie jasnych informacji o kosztach i zrozumienie umowy przed jej podpisaniem.[1] Poradnik organizacji Age UK dotyczący wizyt w domach opieki również zaleca zadawanie pytań o umowy, opłaty, dopłaty, odwiedziny, opiekę i wybór mieszkańców.[2]

Podejmij decyzję i zaplanuj przeprowadzkę

Po wizytach porównaj każdą placówkę z najważniejszymi potrzebami mieszkańca, a nie z wyobrażeniem o miejscu idealnym. Zapisz, co zaobserwowano, co potwierdził personel i co jeszcze trzeba sprawdzić. Dom opieki, który wydaje się przyjazny, może nie zapewniać wymaganego wsparcia; zadbany budynek może nie pasować do zwyczajów danej osoby. Jeśli coś ważnego pozostaje niejasne, poproś o kolejną rozmowę lub pisemną odpowiedź. Omów możliwości ze starszą osobą, nie przedstawiając decyzji jako sprawdzianu wdzięczności lub lojalności wobec rodziny.

Po dokonaniu wyboru zapytaj, jak można ułatwić pierwsze dni, by były mniej dezorientujące. Jeśli jest to dozwolone, zabierz znajome ubrania, fotografie lub mały osobisty przedmiot. Wskaż osobę kontaktową wśród personelu i za zgodą mieszkańca przekaż jej przydatne informacje o jego preferencjach. Pozwól tej osobie wyznaczać tempo odwiedzin; nie musi zabawiać krewnych ani opowiadać wspomnień, by ich uspokoić. Sprawdzaj, co się sprawdza, i zgłaszaj zastrzeżenia zgodnie z procedurą obowiązującą w placówce.

Żadna lista kontrolna nie usunie emocjonalnego ciężaru tej decyzji. Może jednak pomóc rodzinie zadawać jaśniejsze pytania i zrobić miejsce na głos samej osoby. Celem nie jest znalezienie bezbłędnego miejsca, lecz odpowiedniego domu, którego rzeczywiste usługi, podejście personelu i warunki jak najlepiej odpowiadają potrzebom i priorytetom mieszkańca.

Źródła i dalsza lektura

• Jak wybrać dom opieki pielęgniarskiej lub inną placówkę opieki długoterminowej
• Wybór odpowiedniego domu opieki dla siebie
• Znajdź dom opieki